Uçaklar Küresel Isınmaya Nasıl Etki Ediyor ?

Uçaklar, atmosfere saldıkları gazlarla hem doğrudan hem de dolaylı olarak iklim değişikliğine etki ederler. Doğrudan etki, uçakların yaktıkları kerosenden kaynaklanan karbondioksit salınımıdır. Dolaylı etki ise, uçakların yüksek irtifada bıraktıkları su buharı, nitrojen oksit, kül ve kurum gibi maddelerin iklim üzerindeki sonuçlarıdır.

Uçakların bıraktığı su buharı, yüksek irtifada bulut oluşumuna katkıda bulunur. Bu bulutlar, uçakların arkasında beliren buhar izleri olarak görülürler. Buhar izleri, güneş ışığını yansıtarak yeryüzüne ulaşmasını engeller ve böylece soğutucu bir etki yaparlar. Ancak aynı zamanda, yeryüzünden gelen ısıyı da tutarak ısıtıcı bir etki yaparlar. Buhar izlerinin net etkisi henüz tam olarak bilinmemektedir.

Uçakların saldığı nitrojen oksit, ozon tabakasının oluşumuna katkıda bulunur. Ozon tabakası, yeryüzünü zararlı ultraviyole ışınlardan korur. Ancak aynı zamanda, sera gazı olarak da işlev görür ve küresel ısınmaya neden olur. Uçakların ozon tabakasına olan etkisi, uçtukları irtifaya ve bölgeye göre değişir.

Uçakların bıraktığı kül ve kurum gibi maddeler ise, atmosferdeki aerosol miktarını artırır. Aerosoller, güneş ışığını yansıtarak soğutucu bir etki yaparlar. Ancak aynı zamanda, bulut oluşumunu da etkilerler. Aerosollerin bulutlara olan etkisi henüz tam olarak anlaşılamamıştır.

Uçakların iklim değişikliğine etkisi yüzde 3 ila 5 arasında tahmin edilmektedir. Bu oranın önümüzdeki 20 yıl içinde yüzde 15’e ulaşacağı ileri sürülmektedirBugün dünyada 17 bini aşkın yolcu uçağı yılda 4.2 milyar yolcuyu dünyanın dört bir yanına taşımaktadır.

Uçakla seyahat etmenin iklim üzerindeki olumsuz etkilerine karşı farkındalık yaratmak için bazı girişimler de bulunmaktadır. Örneğin, İsveç’te “uçma utancı” (flygskam) adında bir akım ortaya çıkmıştır. Bu akım, insanları uçak yerine tren gibi daha çevreci ulaşım araçlarını kullanmaya teşvik etmektedir.

Ayrıca, havacılık sektörü de karbon salınımını azaltmak için çeşitli çalışmalar yapmaktadır. Biyoyakıt, hidrojen gazı ve elektrik gibi alternatif yakıt kaynakları üzerinde araştırmalar sürdürülmektedirUluslararası Hava Taşımacılığı Birliği, 2050 senesine kadar uçakların karbon salınımını yüzde 50 azaltmayı planlamaktadır.

Yorum bırakın